Osman GÜLDEMİR

Sevgili lezzet dostları, balık bolluğunun yaşandığı bir döneme daha giriyoruz. Bu nedenle daha sağlıklı ve keyifli balık tüketimleriniz olması amacıyla birkaç hatırlatma, anahtar bilgiler aktarma ihtiyacı duydum. Umarım işinize yarar… Balıklar hatta daha genel sınıflamasıyla deniz mahsulleri; dokuları icabıyla çok hızlı bozulan ve pişirmede de süre ve tekniğe oldukça önem verilmesi gereken hassas canlılardır. Öyle ki balıklar denizden çıkar çıkmaz, büyüklüklerine göre iki-üç saat sonra ölüm sertlikleri geçmekte, dokularındaki elastikiyet aşama aşama kaybolmaktadır. Beslenme açısından oldukça önemli görülen ve lezzet yönünden de toplumca sevilen deniz mahsulleri iyi kalite protein içermektedirler. Ayrıca A, K ve B vitaminleri; iyot, fosfor ve çinko gibi minerallerce zengindirler. Doymamış yağ asitlerini yüksek miktarda içerdiklerinden ve n-3 yağ asitlerini barındırdıklarından sağlık üzerine olumlu etkileri aşikârdır. Pişirme tekniğini ona göre seçip, kılçığı ile tüketilen balıkla...

Seninki kaç santim? : 600 binden fazla kişinin verdiği destekle lagos ve orfozu kurtardık. Sıra diğer türleri kurtarmakta! Denizlerimizin ve balıkların geleceği için, iş işten geçmeden, daha fazla ertelemeden, hemen şimdi eyleme katıl.

Yıllar yıllar önce rahmetli dedem ve anneannemin, dolayısıyla annemlerin oldukça zeki ve bir o kadar da yaramaz, midesine çok düşkün bir kedileri varmış. Bu kedi öyle bir kediymiş, öyle bir kediymiş ki; manda * sütü sağılıp, ardından odun ateşinde kaynatılıp soğutulduğunda oluşan beş parmak kalınlığındaki kaymağı yemek için koca tencerenin kapağını açar, kaymağı yer ve evde yaygara geç kopsun diye olsa gerek yine kapağı kaparmış. Bir başka hünerini de süzme yoğurt aşkına sergilermiş. O zamanlar herkesin evinde fazla fazla bulunan, süt; yoğurt tutturularak saklanırmış. Kullanılamayacak kadar fazla olanları ise bez torbalara koyularak süzülür, daha uzun süre saklanır, kurutularak da kahvaltılık, yemeklik keş yapılırmış. Tabi damak tadı iyi olan bu kedi, süzme esnasında üzerinde koca koca taşlar bulunan torbanın ağzına erişemezmiş. Hemen tırnaklarını bıçak olarak kullanır, bez torbayı bir uçtan öbür uca kesermiş. Ve tabi ki afiyetle yiyebildiği kadar yermiş. Sonuç; kilolarca yoğurd...

Evet, lezzet dostlarımız, dün itibarı ile ülkemiz sularında avlanma başlamıştır. Gelsin palamutlar, istavritler, hamsiler… Âlâyıvala ile hususi balıklarımızın tadını çıkaralım, n-3 (omega 3) yağ asitleri; A, K, B vitaminleri; iyot, çinko, fosforca harika bir kaynak olan ve iyi kaliteli protein içeren balık tüketimimize özen gösterelim. Ayrıca kılçığıyla yediğimizde de oldukça kalsiyum aldığımızı da aklımıza getirelim. Açılsın damarlar, düzelsin tansiyonlar. Canlansın zihinler, ışıldasın gözler, sağlamlaşsın kemikler! âlâyıvala ile: bütün gösterişi ile. hususi: özel. ***Fotoğraf; Eskişehir Odunpazarı, Çağdaş Cam Sanatları Müzesi’nde çekilmiştir. Kaynaklar: Akalın, H. Ş. Toparlı, R. Gözaydın, N. Zülfikar, H. Argunşah, M. Demir, N. Aksu, B. T. ve Gültekin, B. (2009). Türkçe Sözlük (10. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Baysal, Ayşe. (2004). Beslenme. Ankara: Hatiboğlu Basım ve Yayım. Baysal, Ayşe vd. (2008). Diyet El Kitabı. Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.