Kitap-Gastronomiye İnterdisipliner Yaklaşım

Osman Güldemir ve Sami Sonat Özdemir editörlüğünde hazırlanan “Gastronomiye İnterdisipliner Yaklaşım” kitabı, gastronomiyi sadece yemek pişirme pratiğinden çıkarıp onu tarihten sanata, nörobilimden çeviribilime kadar uzanan geniş bir bilimsel çerçeveye oturtuyor.

Kitabın önsözünde de belirtildiği gibi, günümüzde yemek yemek sadece doymak için yapılan bir eylem olmaktan çıkıp, her adımı planlanan bir yaşam deneyimi simülasyonuna dönüşmüştür. Gastronomi olgusu artık neo-liberal ekonomi politikalarından sosyal medya şovlarına, yıldızlaştırılan şeflerden sanatsal tabak sunumlarına kadar çok boyutlu bir toplumsal gösteri halini almıştır. Bu kitap, “Farklı disiplinlerde gastronomi nasıl ele alınabilir?” sorusuna yanıt arayarak, alanın geleceği olan genç bilim insanları için disiplinlerarası bir rehber olma misyonunu taşıyor.

Kitap 12 temel bölümden oluşmakta ve her biri gastronomiyi farklı bir bilim dalıyla ilişkilendirmektedir:

Tarih ve Miras: Seher Çelik Yeşil, “Yemek Tarihçiliği” ile geçmişin lezzetlerini belgeler üzerinden incelerken; Osman Güldemir, “Tarihi Yemekleri Günümüze Uyarlama Modeli” ile 1299-1923 yılları arasındaki Osmanlı mutfağını modernize etmenin bilimsel metodolojisini sunmaktadır.

Kültür, Kimlik ve Turizm: Çiğdem Kara, “Geleneksel Yemek Araştırmaları” bölümlerinde halkbilim ve antropoloji penceresinden bakarak, yemeğin grup kimliği ve kültürel süreklilikteki rolünü analiz etmektedir. Osman Çavuş ve Zeynep Aydemir tarafından kaleme alınan “Gastronomi Turizmi Araştırmaları” bölümü, turizmin yerel mutfak kültürüyle nasıl bir kalkınma aracına dönüşebileceğini irdeliyor.

İletişim ve Diplomasi: Emre Beyaz, “Melceü’t Tabbahin” örneği üzerinden gastronomi ve çeviribilim ilişkisini irdeliyor. Fikret Soner ise “Gastrodiplomasi” bölümünde gıdanın ulus markalaşması ve “yumuşak güç” (soft power) olarak nasıl kullanılabileceğini açıklıyor.

Estetik ve Duyular: Muzaffer Yılmaz, gastronomi ve sanat arasındaki derin bağı estetik ve sembolik anlamlar üzerinden kuruyor. Ayşe Gülnihal Altın ve Düriye Bozok ise gıdaların beş duyu ile değerlendirilmesi olan “Duyusal Analiz” çalışmalarının teknik detaylarını paylaşıyor.

Nörogastronomi: Ceyhun Uçuk, beynin lezzeti nasıl yarattığını ve yeme davranışlarının sinirbilimsel temellerini inceliyor.

Deneysel Mutfak: Rabia Berna Demirel, mutfağı bir laboratuvar olarak ele alıp pişirme sırasında meydana gelen kimyasal reaksiyonları (Maillard, karamelizasyon vb.) bilimsel olarak açıklıyor.

Besin Analizi: Hilal Hızlı Güldemir, beslenme araştırmalarının metodolojisi ve besinlerin kompozisyonunun belirlenmesi üzerine teknik bilgiler sunuyor.

Kitap, sadece teorik bilgi sunmakla kalmayıp, uygulama süreçleri pilot çalışma tasarımları gibi pratik uygulama yöntemlerini de içeriyor. Bu yönüyle hem akademik çalışma yapmak isteyenler hem de profesyoneller için bir el kitabı niteliği taşıyor.

Gastronomi; hayata dair her şeyle ilişkisi olan, dinamik ve çok sesli bir alan. Bu eser, Türkiye'de gastronomi eğitiminin ve bilimsel yaklaşımın gelişimine önemli bir katkı sunarken, yemeğin “sadece yemek olmadığını” bir kez daha kanıtlıyor.

Gastronomiyi bir miras olarak gören ve bunu ruhuyla araştırma heveslisi bütün bilim insanlarına faideli olması dileğiyle!...

 

Gastronomiye İnterdisipliner Yaklaşım

1. Baskı, 2026

280 sayfa

17x22,5 cm

978-625-413-080-9