İnci Delemen’in "Antik Dönemde Beslenme" Kitabı

Gastronomi dünyası sadece bugünün lezzetlerinden veya geleceğin mutfak tekniklerinden ibaret değildir. Soframızdaki bir malzemenin, bir pişirme tekniğinin veya bir sofra adabının binlerce yıllık bir geçmişi vardır. 

Bu hafta kütüphanemin kıymetli parçalarından birini, İnci Delemen tarafından kaleme alınan ve Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları’ndan çıkan "Antik Dönemde Beslenme" kitabını sizlerle paylaşmak istiyorum.

Üstelik bu paylaşım benim için çok daha özel; çünkü elimdeki nüsha, değerli meslektaşım İnci Hanım’ın nazik bir ithafı ve 2026 yılına dair güzel dileklerini içeren imzasıyla taçlanmış durumda.

İnci Delemen, İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı’ndaki engin akademik birikimini bu kitapta bir araya getirmiş. Kitap, "Popüler Dizi" kapsamında yayınlanmış olsa da, aslında antik dünyanın beslenme kültürüne dair çok ciddi bir başvuru kaynağı niteliğinde.

Eser, temel olarak iki ana bölüme ayrılıyor: Eski Yunan ve Roma toplumlarında beslenme. Bu iki dev medeniyetin mutfak kültürleri, kullanılan araç-gereçler, sofra gelenekleri ve hatta şarap kültürü karşılaştırmalı bir titizlikle ele alınıyor.

Kitabın sayfaları arasında gezinirken sadece ne yendiğini değil, nasıl ve niçin yendiğini de öğreniyorsunuz:

• Bilgi Kaynakları: Antik döneme dair bilgilerimizin sadece antik yazarlardan (Homeros, Athenaios, Apicius vb.) değil, aynı zamanda arkeolojik buluntulardan nasıl süzüldüğünü görüyoruz. Özellikle MS 79 yılındaki Vezüv patlaması sonrası küller altında kalarak günümüze kadar kömürleşmiş halde ulaşan ekmekler, incirler ve tahıllar (Pompeii buluntuları) kitabın en etkileyici görsellerinden bazılarını oluşturuyor.
• Eski Yunan'da Sofra: Besin maddelerinin yanı sıra, meşhur "Symposion" (şölen) geleneğinin sosyal boyutu, sofra eşyaları ve mutfak düzeni detaylandırılıyor.
• Roma’da Lüks ve İhtişam: Romalıların balığa olan tutkusu, istiridye yetiştiriciliği, ünlü şarapları ve yemek odalarının (Triclinium) mimari gelişimi kitapta geniş yer buluyor.
• Ekler Bölümü: Kitabın sonunda yer alan "Antik Yemek Tarifleri" ve "Neresi Ne İle Ünlü?" gibi bölümler, teorik bilgiyi pratiğe dökerek o dönemin damak tadını hayal etmemizi sağlıyor.

Kitabın önsözünde Delemen’in de belirttiği gibi; beslenme konusu zaman, yer ve öğeleri bakımından çok yönlüdür. Bir toplumun ne yediği, onun sosyal hiyerarşisini, ticaret ağlarını ve hatta dini inanışlarını yansıtır. Yazarda gördüğümüz titiz akademik yaklaşım, mutfak kavramının sadece karın doyurmak değil, bir uygarlık göstergesi olduğunu kanıtlıyor.

Antik Dönemde Beslenme, hem gastronomi öğrencileri hem de tarih meraklıları için mutlaka okunması gereken bir eser. Geçmişin lezzet izlerini sürmek, bugünkü mutfak kültürümüzün köklerini anlamak adına eşsiz bir rehber.

Bu vesileyle, kitabın kapağında yer alan o zarif imzayla 2026 yılına dair güzel temennilerini ileten İnci Delemen’e tekrar teşekkürlerimi sunuyorum. 

Bilginin ve nezaketin paylaşıldıkça çoğaldığı yıllarımız, baharlarımız olması dileğiyle...

Kitap Künyesi:

• Adı: Antik Dönemde Beslenme
• Yazar: İnci Delemen
• Yayınevi: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları
• Basım Yılı: 2003 (2. Baskı)
• ISBN: 975-807-042-8